Kısaca: Arapçada beş duyu; el-basar (Görme), es-sem’ (İşitme), eş-şemm (Koklama), el-lems (Dokunma) ve et-tezevvk (Tatma) şeklinde ifade edilir. Beş yeni kelime çocuğunuza fazla gelirse, her seferinde sadece bir veya iki duyuyu öğretmeyi deneyin. Siz Arapça kelimeleri tekrarlarken, çocuğunuzun güvenli objelerle etkileşime girmesine izin verin. Bu kelimelerin günlük konuşmanın bir parçası hâline gelmesi için kısa ve birinci tekil şahıs (“Görüyorum”, “DuSpace yoruma” vb.) kalıplar kullanın.
Çıngıraklı bir anahtarlık, yumuşak bir havlu ya da bir dilim limon… Tüm bunlar küçük birer Arapça dersine dönüşebilir. Üç ve dört yaşlarındaki çocuklar, etraflarındaki dünyayı doğal olarak duyuları aracılığıyla keşfederler. Sesleri dinler, farklı dokuları hisseder, yeni kokular alır ve farklı yiyecekleri tadarlar. Çocuğunuzun gördüğü, duyduğu, kokladığı, hissettiği ve tattığı şeyler için basit Arapça kelimeler öğretmek adına bu günlük anlardan yararlanın.
Evinizde muhtemelen zaten bulunan eşyalarla yapılan bu etkinlik, Arapça beş duyuyu öğretmeyi hedefler ve yaklaşık 10 dakika sürer. Çocuğunuzun henüz Arap harflerini tanımasına gerek yoktur. İşe dinleme, işaret etme ve tekrar etme adımlarıyla başlayın; ardından yemek saatlerinde, banyoda veya dışarıda yürüyüş yaparken aynı kelimeleri tekrar kullanın.
Arapçada Beş Duyu Nedir?
Duyuların isimleriyle başlayın. Her birinin okunuşunu yavaşça söyleyin, ardından bunu çocuğunuzun kullandığı organıyla ilişkilendirin.
| Anlam | Okunuş | Arapça |
|---|---|---|
|
Görme |
el-Basar |
الْبَصَرِ |
|
İşitme |
es-Sem’ |
السَّمْعِ |
|
Koklama |
eş-Şemm |
الشَّمِّ |
|
Dokunma |
el-Lems |
اللَّمْسِ |
|
Tatma |
et-Tezevvk |
التَّذوُّقِ |
Beş Duyu İçin Arapça Organlar ve Eylem Kelimeleri
| Anlam | Okunuş | Arapça |
|---|---|---|
|
Göz |
Ayn |
عَيْن |
|
Kulak |
Uzun |
أُذُن |
|
Burun |
Enf |
أَنْف |
|
El |
Yed |
يَد |
|
Dil |
Lisan |
لِسَان |
|
Görüyorum |
Era |
أَرَى |
|
Duyuyorum |
Esma’ |
أَسْمَع |
|
Kokluyorum |
Eşumm |
أَشُم |
|
Dokunuyorum |
Elmis |
أَلْمِس |
|
Tadıyorum |
Etezevvek |
أَتَذَوَّق |
Arapça Beş Duyu Nasıl Öğretilir: Duyusal Keşif Oyunu
Aralarında belirgin farklar bulunan, çocukların kullanımına uygun dört veya beş nesne seçin: Kırmızı bir top, bir zil veya içi pirinç dolu kapalı bir kap, bir parça pamuk, kokulu bir portakal kabuğu ve tanıdık bir yiyecek. Etkinlik başlayana kadar bu nesneleri göz önünden uzak tutun.
- Gösterin ve İlişkilendirin: Nesnelerden birini gösterin. İlgili duyuyu ve vücut organını Arapça olarak söyleyin, ardından çocuğunuzun kendi vücudundaki doğru noktayı işaret etmesine izin verin.
- Keşfetmeye Teşvik Edin: Çocuğunuzu nesneyi keşfetmeye davet edin. Bu sırada “Görüyorum” anlamına gelen era veya “Dokunuyorum” anlamına gelen elmis gibi eylem kelimelerini tekrarlayın.
- Seçenek Sunun: Çocuğunuza iki seçenek yöneltin: “Bu haşin (pürüzlü/sert) mi yoksa na’im (pürüzsüz/yumuşak) mı?” Sözlü bir cevap beklemeden önce eliyle işaret etmesini kabul edin.
- Oyunu Tamamlayın: Nesneleri karıştırarak etkinliği bitirin ve çocuğunuzdan görme, işitme, koklama, dokunma veya tatma duyularından biri için bir nesne seçmesini isteyin.
Çocuklar İçin Kolay Arapça Beş Duyu Cümleleri
| Anlam | Okunuş | Arapça |
|---|---|---|
|
Kırmızı bir top görüyorum. |
Era kuraten hamra. |
أَرَى كُرَةً حَمْرَاء.
|
|
Bir ses duyuyorum. |
Esma’u savten. |
أَسْمَعُ صَوْتًا.
|
|
Limonun kokusunu alıyorum. |
Eşummu rayihatel-leymun. |
أَشُمُّ رَائِحَةَ اللَّيْمُون.
|
|
Bu pürüzsüz / yumuşak. |
Haza na’im. |
هَذَا نَاعِم.
|
|
Limon ekşidir. |
El-leymunu hamid. |
اللَّيْمُونُ حَامِض.
|
Etkinliği Güvenli ve Eğlenceli Tutun
Tatma etkinliklerinin her anında mutlaka çocuğunuzun yanında olun. Daha önce güvenle yediği gıdaları tercih edin, alerji risklerini kontrol edin; bilmediğiniz bitkileri, ilaçları, temizlik ürünlerini, sıcak nesneleri ve boğulma tehlikesi yaratabilecek küçük objeleri masadan uzak tutun. Çocuğunuz bir nesneyi koklamak veya tatmak istemezse, sadece izlemesine izin verin.
Küçük Çocukların Eğitimi Ulusal Derneği, bilimsel keşif süreçlerinde çocukların seviyesine uygun tanımlar, betimleyici kelimeler ve açık uçlu sorular kullanılmasını önerir. Çocuğunuzun ilgisini takip edin: Şıngırdayan anahtarlar dikkatini daha uzun süre çekiyorsa, bir sonraki nesneye geçmek için acele etmek yerine bir dakika daha dinlemeye zaman ayırın.
Çocuklar İçin 3 İlave Arapça Beş Duyu Etkinliği
Çocuğunuz temel kelimelerden birkaçını öğrendikten sonra, bunları farklı oyun türlerinde kullanmayı deneyin. Her etkinlikte beş duyuyu birden pratik etmek zorunda değilsiniz. Bir veya iki Arapça kelime seçin, bunları doğal bir akışta tekrarlayın ve ilerleyen günlerde tekrar karşısına çıkarın.
1. Gizemli Dokunma Torbası Oyunu
Bez bir torbanın veya yastık kılıfının içine tanıdık birkaç nesne koyun. Yumuşak bir oyuncak, tahta kaşık, sünger veya pürüzsüz bir top gibi belirgin şekilde farklı dokulara sahip eşyaları tercih edin.
Çocuğunuzdan içine bakmadan elini uzatmasını ve nesnelerden birine dokunmasını isteyin. Elmis (“Dokunuyorum”) kelimesini tekrarlayın ve şu tarz basit sorular sorun:
- Bu na’im (pürüzsüz / yumuşak) mı yoksa haşin (pürüzlü / sert) mi?
- Yumuşak mı yoksa sert mi?
- Sence bu ne olabilir?
Nesneyi dışarı çıkarmadan önce çocuğunuzun tahmin etmesine izin verin. Ardından dokunma duyusu anlamına gelen Arapça el-lems kelimesini birlikte tekrarlayın.
2. Sesi Tahmin Et
Kolayca tanınabilen sesler çıkaran üç veya dört nesne toplayın. Anahtarlar, buruşturulacak bir kâğıt, kupaya vuran bir kaşık veya içi pirinç dolu kapalı bir kap kullanabilirsiniz.
Siz seslerden birini çıkarırken çocuğunuzdan gözlerini kapatmasını isteyin. Esma’ (“Duyuyorum”) deyin ve ardından sesi neyin çıkardığını tahmin etmesine izin verin.
Birkaç turdan sonra rolleri değişin. Siz tahmin ederken sesi çocuğunuz çıkarsın. Bu durum, işitme anlamına gelen Arapça es-sem’ kelimesini duyması ve tekrarlaması için harika bir fırsat sunar.
3. Koklama ve Tatma Dedektifi Olun
Muz, portakal, nane veya limon gibi belirgin kokulara veya tatlara sahip tanıdık iki üç yiyecek seçin. Yalnızca çocuğunuzun daha önce güvenle yediği gıdaları kullanın.
Önce çocuğunuzun bir nesneyi koklamasını sağlayın ve eşumm (“Kokluyorum”) deyin. Ardından bunu tanımlamasını veya ne olduğunu tahmin etmesini isteyin. Yiyecek tatmak için güvenliyse, küçük bir ısırık almasına izin verin ve etadhawwaq (“Tadıyorum”) kelimesini tekrarlatın.
İki seçenek sunarak oyunu kolaylaştırabilirsiniz: “Bu limon mu yoksa portakal mı?” Kelimeler tanıdık gelmeye başladıkça, ipucu vermeden yanıtlamasına izin verin.
AlifBee Kids ile Öğrenmeye Devam Edin
Duyusal keşif oyunu, kullanışlı küçük bir kelime grubunu tanıtır. Tekrarlayan dinleme ve oyunlar bu kelimelerin kalıcı olmasına yardımcı olur. 2-8 yaş arası çocukların sürükleyici oyunlar, videolar ve şarkılar aracılığıyla Arapça ile tanışabileceği AlifBee Kids ile öğrenme yolculuğuna devam edebilirsiniz.
Ayrıca baş, yüz, ayak ve parmak gibi yeni kelimeler eklemek istediğinizde kapsamlı vücudun bölümleri rehberimize de göz atabilirsiniz.
SSS
Arapçada Beş Duyu Nasıl Adlandırılır?
Arapçada beş duyu; görme (el-basar), işitme (es-sem’), koklama (eş-şemm), dokunma (el-lems) ve tatma (et-tezevvk) olarak adlandırılır. Küçük çocukların beş duyuyu birden aynı anda ezberlemesine gerek yoktur. Günlük oyunlar sırasında bir veya iki duyuyu tanıtıp bunlara sık sık geri dönmeniz yeterlidir.
Okul Öncesi Çağındaki Bir Çocuğa Arapça Beş Duyu Nasıl Öğretilebilir?
Her Arapça kelimeyi çocuğunuzun görebileceği, duyabileceği, koklayabileceği, dokunabileceği veya tadabileceği bir şeyle ilişkilendirin. Duyusal keşif, gizemli torba veya ses tahmin etme oyunu gibi basit etkinlikler, çocuğun kelimeyi duyarken anlamını bizzat deneyimlemesini sağladığı için kelime bilgisinin kavranmasını kolaylaştırır.
Çocuğumun Arapçada İlk Önce Hangi Beş Duyu Kelimelerini Öğrenmesi Gerekir?
İşe duyu isimleriyle ve bunlarla bağlantılı era (“Görüyorum”), esma’ (“Duyuyorum”) ve elmis (“Dokunuyorum”) gibi eylem fiilleriyle başlayın. Ardından ayn (göz), uzun (kulak) ve enf (burun) gibi vücudun bölümlerine ait kelimeleri ekleyebilirsiniz.
Çocuklar Henüz Arapça Okuma Bilmiyorken de Arapça Beş Duyuyu Öğrenebilir mi?
Evet. Çocuklar dinleme, işaret etme, hareket ve oyun aracılığıyla öğrenmeye başlayabilirler. Yazılı kelimeyi önce tanımalarına veya okumalarına gerek kalmadan, ilgili duyuyu kullanırken Arapça karşılığını duyabilirler.
